Siirt'in Herekol Dağı eteklerinde yer alan Kovanağzı köyü kırsalında, bilim dünyası için oldukça değerli bir keşif gerçekleştirildi. Siirt Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden akademisyenlerin yürüttüğü üç yıllık kapsamlı bir çalışma sonucunda, gladiolus siirtensis adı verilen endemik bir bitki türü tespit edildi.
Kritik Tehlike Altındaki Yaşam Alanı
Keşfedilen bitki, dünyada yalnızca yaklaşık 300 metrekarelik çok dar bir alanda yayılım göstermesi nedeniyle biyolojik çeşitlilik açısından büyük önem taşıyor. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre nesli kritik tehlike altında (CR) olarak sınıflandırılan tür, hem dar yaşam alanı hem de otlanma baskısı nedeniyle risk altında bulunuyor. Narin bir yapıya sahip olan ve soğanlı bir bitki olan türün, yaz aylarında sadece 20 gün boyunca çiçek açtığı belirtildi.
Sıkı Koruma ve Ekonomik Potansiyel
Bitkinin korunması amacıyla ciddi önlemler alınmış durumda. Doğal ortamından koparılması halinde, sorumlulara 699 bin 245 lira tutarında idari para cezası uygulanıyor. Araçların ulaşamadığı izole bir noktada bulunan bu türün, bölgenin bitki çeşitliliğinin zenginliğini kanıtladığı ifade ediliyor.
Gelecekte bu nadir türün kültüre alınarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılması hedefleniyor. Bu amaçla Ziraat Fakültesi ile iş birliği yapılarak bitkinin ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmaların başlatılması planlanıyor. Uzmanlar, bölgedeki araştırmaların devam ettiğini ve ilerleyen süreçte yeni türlerin daha tanıtılacağını öngörüyor.
