Doğu Karadeniz'in sarp yamaçlarında günün ilk ışıklarıyla başlayan çay hasadı, bölge halkı için hem bir geçim kaynağı hem de kuşaktan kuşağa aktarılan bir dayanışma kültürü olarak devam ediyor. Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun'da binlerce üretici, makine kullanımının kısıtlı olduğu dik arazilerde yaş çayı bahçelerden alım merkezlerine ulaştırmak için yoğun bir çaba sarf ediyor.
Üretimde Verimli Bir Sezon
2025 yılında bölgede 1 milyon 338 bin ton yaş çay işlenerek kuru çaya dönüştürüldü. Türkiye'nin toplam yaş çay üretiminin büyük bir kısmını karşılayan bu dört ilde, hasat süreci yılda üç kez gerçekleştiriliyor. Kaliteyi belirleyen "iki buçuk yaprak" filizlerin toplanmasıyla başlayan süreç, motorlu kesim makineleri ve çay makaslarının kullanımına rağmen, arazinin engebeli yapısı nedeniyle hala büyük oranda insan gücüne ihtiyaç duyuyor.
Kıranköy'de Alternatif Tarım
Çay üretiminin merkezlerinden biri olarak öne çıkan Trabzon'un Vakfıkebir ilçesi Kıranköy Mahallesi, yüksek rakımı nedeniyle fındık tarımının yapılamadığı alanlarda çayı temel geçim kaynağı haline getirdi. Yıllar önce alternatif ürün olarak dikilen çay, bugün bölge halkının ekonomik güvencesi konumunda. Üreticiler, bu yılki hasat döneminin son yılların en verimli sezonlarından biri olduğunu belirtiyor.
Zorlu Coğrafyada Kadın Emeği
Çay hasadının en zorlu kısımlarından biri olan taşıma süreci, araçların ulaşamadığı noktalarda üreticilerin omuzlarında veya sırtlarında gerçekleşiyor. Bölgedeki kadın üreticiler, çay toplamanın yanı sıra fındık bakımı ve diğer tarımsal faaliyetlerle yılın büyük bölümünü üretimle geçiriyor. Karadenizli üreticiler, dik yamaçlardaki zorlu çalışma koşullarına rağmen bu süreci bir yaşam biçimi olarak benimsediklerini ifade ediyor. Hasat dönemlerinde aile bireyleri, komşular ve mevsimlik işçilerin katılımıyla oluşan dayanışma, bölgedeki tarımsal üretimin sürekliliğini sağlıyor.
Alım merkezlerinde ise yoğun mesai devam ediyor. Üreticiler tarafından teslim edilen ürünler, kalite kontrollerinin ardından fabrikalara sevk ediliyor. Hasadın en yoğun olduğu dönemlerde ise alım merkezlerinde uzun araç kuyrukları oluşabiliyor.
