Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde devreye alınan Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DOA), içecek ambalajlarının geri dönüşüm sürecini sistematik bir yapıya kavuşturdu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen proje, 973 ilçede kurulan iade makineleriyle geniş bir ağa ulaştı.
Ambalajların Dönüşüm Yolculuğu
Vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği sistemde, depozito iade makinelerine bırakılan PET ve alüminyum ambalajlar, tesislerdeki balyalama hatlarına aktarılıyor. Burada türlerine göre ayrıştırılan malzemeler preslenerek geri dönüşüme hazır hale getiriliyor. Cam ambalajlar ise özel depolama alanlarında biriktirilerek geri kazanım tesislerine sevk ediliyor.
Sistem sadece bireysel iadeleri değil, otel, restoran ve kafelerden (HOREKA) çıkan atıkları da kapsıyor. İşletmelerin bünyesinde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, saha operatörleri tarafından toplanarak sayma ve doğrulama hattına getiriliyor. Kayıt altına alınan bu atıklar, TÜÇA tarafından ihale usulüyle geri kazanım firmalarına satılıyor.
Ekonomik ve Çevresel Katkı
Geri kazanım firmalarına ulaştırılan ambalajlar, sektörün ham madde ihtiyacını karşılarken enerji tasarrufu sağlayarak doğayı korumaya yardımcı oluyor. Çevre Mühendisi Mehmet Zorlu, sistemin devreye girmesiyle birlikte toplanan atık miktarında ciddi bir artış gözlendiğini belirtti. Zorlu, 1 Temmuz öncesinde günlük ortalama 200 kilogram olan PET ambalaj toplama kapasitesinin, sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte 600 kilogram seviyelerine çıktığını ifade etti.
Bakanlık yetkilileri, DOA sisteminin hem ekonomik kazanç sağladığını hem de atık yönetimi konusunda toplumsal farkındalığı artırdığını vurguluyor. Günlük ortalama 7 bine yakın ambalajın geri dönüşüme kazandırıldığı sistemde, iade noktalarının ve toplama ağının genişletilmesiyle bu rakamların daha da artması hedefleniyor.
