Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) iş birliğinde yürütülen Depozito İade Sistemi, yeni bir aşamaya geçti. Büyük makinelerin kurulumuna uygun olmayan market, bakkal ve büfeler için geliştirilen Mobil DOA uygulaması, İstanbul'da hayata geçirildi. Bu sistemle birlikte küçük işletmeler, manuel iade noktası olarak hizmet vermeye başladı.
Esnaf ve vatandaş için kolaylık
Sisteme dahil olmak isteyen işletmeler, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden kayıt yaptırarak ücretsiz el terminali edinebiliyor. Cihazı kullanan esnaf, barkodu hasar görmemiş plastik, cam ve teneke kutu gibi ambalajları hızlıca teslim alabiliyor. Ümraniye'de uygulamaya katılan esnaf Ercan İnci, cihazın kullanım kolaylığına dikkat çekerek, kısa sürede çok sayıda ürünün sisteme kaydedilebildiğini belirtti.
TÜÇA çevre mühendisi Aybike Mısır, projenin temel amacının geri dönüşümü ülke genelinde daha erişilebilir kılmak olduğunu ifade etti. Mısır, bu yöntemle ambalajların kaynağından temiz bir şekilde toplanarak ekonomiye kazandırılmasının hedeflendiğini vurguladı.
Ekonomik teşvik mekanizması
Mobil DOA sistemi, vatandaşlar ve esnaf için karşılıklı fayda sağlayan bir yapı sunuyor. Vatandaşlar, cep telefonlarındaki DOA uygulaması üzerinden iade noktalarını görüntüleyebiliyor. İşlem sırasında cihaz üzerindeki karekod okutularak ambalajlar sisteme tanımlanıyor. Doğrulanan her bir ambalaj için vatandaşın dijital cüzdanına 1 lira aktarılıyor.
Sisteme katkı sunan işletmeler ise topladıkları ambalajları saha operatörlerine teslim ettiklerinde, ürün başına 50 kuruşluk teşvik bedeli kazanıyor. Bu entegre yapı, atıkların izlenebilirliğini artırırken, mahalle ölçeğinde geri dönüşüm bilincini yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Barkod doğrulama ve veri aktarımı gibi işlemlerin dijital altyapı üzerinden eş zamanlı yapılması, sürecin güvenilirliğini de destekliyor.
