Gökyüzünün en parlak ve dikkat çekici yıldızlarından biri olan Betelgeuse hakkında yürütülen uzun soluklu araştırmalar, önemli bir bulguya ulaştı. Şili'de bulunan Avrupa Güney Gözlemevi'ne bağlı Çok Büyük Teleskop (VLT) ile gerçekleştirilen gözlemler, dev yıldızın yakınında sönük bir ışık kaynağının varlığını ortaya koydu. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu keşif, Betelgeuse'un yıllardır varlığı tahmin edilen ancak bir türlü kanıtlanamayan eş yıldızına dair en somut verileri sunuyor.
Betelgeuse B ismi verildi
Araştırma ekibi, tespit edilen bu yeni gök cismine Betelgeuse B adını verdi. Yapılan hesaplamalar, bu yıldızın Güneş'in kütlesinin yaklaşık 2,6 ila 3,1 katı büyüklüğünde, genç ve sıcak bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Betelgeuse B'nin, ana yıldızın çevresinde Güneş ile Satürn arasındaki mesafeye benzer bir yörüngede döndüğü tahmin ediliyor.
Betelgeuse, Güneş'ten 16,5 ila 19 kat daha büyük kütlesiyle kırmızı bir süperdev olarak tanımlanıyor. Yıldızın yüzeyindeki devasa konveksiyon hareketleri, sürekli değişen parlaklığı ve etrafa saçılan yoğun toz bulutları, yakınındaki daha küçük bir cismin gözlemlenmesini oldukça zorlaştırıyordu. Ancak VLT üzerindeki SPHERE görüntüleme sistemi sayesinde, bilgisayar modelleri kullanılarak yıldızın yoğun parıltısı ve atmosferik etkiler temizlendi. İki farklı analiz yöntemi, aynı noktada sönük bir kaynağın varlığını istatistiksel olarak doğruladı.
Altı yıllık döngünün sırrı çözülebilir
Gökbilimciler, Betelgeuse'un yaklaşık 2 bin 200 günde bir tekrarlayan gizemli parlaklık değişimlerini uzun süredir anlamlandırmaya çalışıyordu. Yeni bulgular, bu düzenli döngünün Betelge B'nin kütleçekimsel etkisiyle açıklanabileceğine işaret ediyor. Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan makalede, iki yıldız arasındaki mesafenin 0,052 yay saniyesi olduğu belirtildi. Bu mesafe, yaklaşık 400 metre uzaklıktaki bir insan saçının kalınlığına denk gelen oldukça küçük bir açısal farkı temsil ediyor.
Araştırmacılar, keşfin henüz kesinleşmediğini ve resmi bir doğrulama için daha fazla veriye ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Betelgeuse B'nin gerçekten kütleçekimsel olarak bağlı bir eş yıldız olduğunun kanıtlanması için, zaman içerisinde Betelgeuse çevresindeki yörüngesinde hareket ettiğinin gözlemlenmesi gerekiyor. Bilim insanları, bu hareketin izlenmesiyle birlikte gökyüzünün bu devasa gizeminin tamamen aydınlatılacağını umuyor.
