Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ile yürütülen vize serbestisi sürecinde kalan son altı kriteri yerine getirmek için harekete geçti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından duyurulan yeni stratejik yaklaşım kapsamında, dışişleri, içişleri ve adalet bakanlıkları koordineli bir çalışma yürütecek. AB ile olan teknik istişare süreçleri ise Dışişleri Bakanlığı tarafından yönetilecek.
Süreç nasıl işliyor?
2013 yılında başlatılan Vize Serbestisi Diyaloğu, toplam 72 kriterden oluşan bir yol haritasına dayanıyor. Türkiye, sürecin ilk üç yılında bu kriterlerin 65'ini karşılamayı başardı. 2018 yılında pasaport standartlarının AB ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) kurallarıyla uyumlu hale getirilmesiyle birlikte, tamamlanması gereken kriter sayısı altıya indi. Ancak o tarihten bu yana, özellikle terörle mücadele yasasının kapsamı gibi konularda AB ile Türkiye arasında görüş ayrılıkları devam ediyor.
Otomatik geçiş mümkün mü?
Kriterlerin karşılanması durumunda vize muafiyetinin otomatik olarak devreye girip girmeyeceği konusu, sürecin en çok merak edilen noktalarından birini oluşturuyor. Uzmanlar ve AB yetkilileri, kriterlerin teknik olarak tamamlanmasının tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. AB Komisyonu'nun kriterlerin karşılandığına dair olumlu görüş bildirmesi, sürecin sadece ilk aşamasını oluşturuyor.
Komisyonun onayının ardından, vize muafiyetinin hayata geçebilmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye devletlerden oluşan AB Konseyi'nin de süreci onaylaması gerekiyor. Bu aşamada siyasi değerlendirmelerin ön plana çıkması bekleniyor. Eğer her iki kurum da yeşil ışık yakarsa, ilgili Birlik tüzüğünde değişiklik yapılarak Türkiye, vize muafiyetine sahip ülkeler listesine dahil edilecek. Şu an itibarıyla AB'nin vize serbestisi uyguladığı 61 ülke bulunuyor.
AB yetkilileri, Türkiye'nin kriterleri yerine getirme konusunda sözden eyleme geçmesi gerektiğini belirterek, teknik ayarlamalar konusunda iş birliğine hazır olduklarını ifade ediyor. Türkiye ise terörle mücadele kapasitesini koruyarak, AB'nin beklentilerini karşılayacak bir çözüm arayışını sürdürüyor.
