ABD yönetimi, uzun süredir devam eden Avrupa'daki askeri varlığını yeniden yapılandırma planlarını NATO 3.0 stratejisiyle hayata geçiriyor. Washington'ın kaynaklarını Avrupa dışındaki bölgelere kaydırma hedefi doğrultusunda, kıtadaki askeri kapasitenin azaltılması ve Avrupa ülkelerinin kendi savunmalarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi öngörülüyor.
Askeri Kapasitede Azalma
Pentagon, Avrupa'daki caydırıcılık gücünü yeniden düzenleyerek B-52 bombardıman uçakları, denizaltılar ve savaş uçakları gibi kritik unsurları geri çekme kararı aldı. Özellikle F-16 ve F-15E savaş uçaklarının sayısının 150'den 100'e indirilmesi, ABD'nin kıtadaki askeri taahhütlerini azaltma eğiliminin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, bu adımların Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda atıldığını ve Avrupa'nın konvansiyonel savunma sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa'nın Savunma Hamlesi
ABD'nin stratejik değişikliği karşısında Avrupa ülkeleri ve Kanada, savunma harcamalarını rekor seviyelere taşıdı. Müttefikler, 2035 yılına kadar GSYH'lerinin yüzde 5'ini savunmaya ayırma konusunda uzlaşırken, savunma sanayisi alanında da ortak projeler geliştirmeye başladı. Bu kapsamda 10 Avrupa ülkesi, kıtayı korumak amacıyla entegre bir Balistik Füze Savunma Koalisyonu kurma kararı aldı. Ayrıca, İsveç yapımı Saab GlobalEye uçaklarının ortak satın alınması gibi adımlar, Avrupa'nın kendi güvenliğini yönetme konusundaki kararlılığını yansıtıyor.
Stratejik Tartışmalar
NATO 3.0 yaklaşımı, ittifak içinde farklı görüşlere neden oluyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu değişimi Avrupa'nın daha güçlü bir savunma kapasitesine ulaşması için bir fırsat olarak görürken, bazı uzmanlar bu durumun ittifakın temel caydırıcılığını zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. Eski ABD Savunma Bakan Yardımcısı Ian Brzezinski, Washington'ın Avrupa'yı artık hayati bir çıkar olarak görmediğini savunarak, ABD'nin arabulucu rolünden çekilmesinin kıtadaki eski gerilimleri tetikleyebileceğinden endişe duyduğunu ifade etti. Uzmanlar, NATO 3.0'ın ittifakın geleceği üzerindeki etkilerinin zamanla netleşeceğini belirtiyor.
