Irak hükümeti, ülke genelinde silah taşıma yetkisinin sadece devlet kurumlarına ait olması gerektiğini vurgulayarak, silahlı grupların silahsızlandırılması için yoğun bir çaba yürütüyor. Başbakan Ali Zeydi, hükümetin bu konuda geri adım atmayacağını ancak askeri bir çatışmadan kaçınarak siyasi diyalog yöntemini tercih ettiğini açıkladı. Özellikle Nuceba Hareketi ve Irak Hizbullahı gibi bazı Şii milis gruplar, silahlarını teslim etme konusunda isteksiz bir tutum sergiliyor.
Sürecin merkezinde 30 Eylül tarihi yer alıyor. Irak Başbakanı Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, bu tarihin kesin bir teslimat sonu olmadığını, ancak Uluslararası Koalisyon Güçleri'nin görev süresinin dolmasıyla birlikte aşamalı bir geçişin başlayacağını belirtti. Bağdat yönetimi, silahlı yapıların devlet kurumlarıyla bütünleşmesini ve anayasal mekanizmalar çerçevesinde hareket edilmesini hedefliyor.
Uzmanlar, bu girişimin sadece iç politika meselesi olmadığını, aynı zamanda Tahran ve Washington arasındaki bölgesel rekabetin bir yansıması olduğunu savunuyor. Iraklı analist Barakat Ali Hammudi, silahlı grupların nihai kararlarında İran'ın tutumunun belirleyici olduğunu ifade ediyor. Bazı grupların faaliyetlerini dondurma veya silahları geçici olarak muhafaza etme gibi formüller üzerinde durulduğu belirtiliyor.
Diğer taraftan, analist Hilal Ubeydi, bölgedeki güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiğine dikkat çekerek, ABD'nin ekonomik yaptırım tehditlerinin süreci hızlandırabileceğini öne sürüyor. Hükümetin elindeki ekonomik ve siyasi araçlara rağmen, sahadaki karmaşık dengeler ve dış aktörlerin müdahalesi, silahsızlanma planının uygulanmasını zorlaştıran temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Bağdat, bir güvenlik krizi yaşamadan bu süreci tamamlamak için siyasi uzlaşı arayışlarını sürdürüyor.
