Azerbaycan, dünya genelinde dijital platformların çocuklar üzerindeki etkilerini denetlemeye çalışan ülkeler arasına katıldı. Hükümet, 16 yaşından küçüklerin sosyal medya ağlarına erişimini engelleyen yeni bir yasal düzenlemeyi onayladı. Bu adım, Avustralya, Fransa ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin benzer kısıtlamalar getirdiği küresel bir eğilimin parçası olarak görülüyor.
Psikolojik etkiler ve uzman görüşleri
Çocuk ve ergen psikoloğu Narmina İsmayılzada, çevrimiçi ortamda maruz kalınan siber zorbalığın çocuklar üzerinde utanç, kaygı ve sosyal izolasyon gibi ciddi psikolojik sonuçlar doğurduğunu ifade ediyor. İsmayılzada, sadece yasak getirmenin çocukları gizli yollara itebileceği konusunda uyarıyor. Uzmana göre, sağlıklı bir dijital yaşam için ebeveynlerin çocuklarıyla güvene dayalı bir iletişim kurması ve denetimi bu diyalogla birleştirmesi hayati önem taşıyor.
Eğitimcilerin bakış açısı
Okullarda görev yapan öğretmenler ise mevzuat ile teknik gerçeklik arasındaki boşluğa dikkat çekiyor. Bilişim öğretmeni Kamala Dadaşova, çocukların VPN veya sahte doğum tarihleri kullanarak kısıtlamaları kolayca aşabildiğini belirtiyor. Dadaşova, çözümün çocukları internetten tamamen uzaklaştırmak değil, onları dijital dünyaya karşı daha bilinçli ve güvenli bir şekilde hazırlamak olduğunu savunuyor. Okulların, ekran süresini robotik ve medya okuryazarlığı gibi verimli etkinliklerle değiştirmesi gerektiği vurgulanıyor.
Dijital platformların sorumluluğu
Jeopolitik analist Laman Nazarova, bu yasal düzenlemeyi devletlerin dijital platformlar üzerindeki denetim rolünü yeniden tanımlama çabası olarak yorumluyor. Nazarova, sosyal medya şirketlerinin çocukların değer yargılarını ve alışkanlıklarını şekillendirdiğini belirterek, platformların da reşit olmayanlar için güvenli ortamlar oluşturma yükümlülüğü olduğunu hatırlatıyor. Azerbaycan'ın attığı bu adımın başarısı, yasağın pratikte nasıl uygulanacağı ve eğitim süreçleriyle ne kadar destekleneceği ile ölçülecek.
