Dünyanın en yüksek noktası olan Everest, küresel iklim değişikliğinin yanı sıra bölgedeki yoğun insan faaliyetlerinin yarattığı yerel ısınma baskısıyla karşı karşıya. International Journal of Sustainable Development & World Ecology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Khumbu Buzulu üzerinde kurulan ana kampın, çevresindeki karla kaplı alanlara kıyasla iki kat daha hızlı ısındığını ortaya koydu.
İnsan Faaliyetlerinin Buzullar Üzerindeki Etkisi
Her yıl binlerce dağcıya ev sahipliği yapan ana kamp, artık espresso barlarından ısıtmalı zeminlere kadar modern imkanların sunulduğu küçük bir yerleşim yerine dönüşmüş durumda. Bu konforu sağlamak için kullanılan büyük miktardaki fosil yakıt, buzul üzerinde ciddi bir ısı kaynağı oluşturuyor. 2023 verilerine göre kampta binlerce litre benzin, gazyağı ve yüzlerce tüp sıvılaştırılmış petrol gazı tüketildi.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise insan atıklarının etkisi oldu. Bilim insanları, dağcıların ve rehberlerin doğrudan buzul üzerine yaptığı idrarın, yaklaşık 154 ton buzun erimesinden sorumlu olduğunu hesapladı. Uzmanlar, yüksek irtifada artan sıvı tüketimiyle birlikte günde 6 bin litreden fazla idrar üretildiğini belirtiyor.
Ekosistem ve Su Kaynakları Tehdit Altında
Araştırmanın başyazarı Khim Lal Gautam, buz kaybının artık çıplak gözle dahi fark edilebilir düzeyde olduğunu vurguluyor. Buzulların erimesi sadece dağcılık faaliyetlerini değil, aynı zamanda aşağı kesimlerde yaşayan toplulukların içme suyu kaynaklarını, tarımsal sulama sistemlerini ve hidroelektrik üretimini de doğrudan etkiliyor. Ayrıca buzul göllerinin taşması sonucu oluşabilecek seller ve artan çığ riski, bölge için ciddi bir güvenlik sorunu oluşturuyor.
Bilim insanları, helikopter trafiği ve yük taşıyan hayvanlar gibi diğer ısı kaynaklarının da hesaba katılması durumunda, gerçek erime oranının hesaplanandan çok daha yüksek olabileceği konusunda uyarıyor. Küresel ısınmanın üzerine eklenen bu yoğun yerel insan faaliyetleri, Everest'in hassas ekosistemini geri dönülemez bir noktaya doğru sürüklüyor.
