İnsanların takvim yaşı ile biyolojik yaşının her zaman örtüşmediği gerçeğinden yola çıkan bilim dünyası, yaşlanma sürecini anlamak için yeni bir adım attı. Güney Kaliforniya Üniversitesi Leonard Davis Gerontoloji Fakültesi öncülüğünde yürütülen kapsamlı bir araştırma, yaygın olarak kullanılan beş farklı epigenetik saatin aslında birbirinden bağımsız yaşlanma süreçlerini ölçtüğünü ortaya koydu.
Biyolojik yaşın gizemi çözülüyor
Uzun süredir kullanılan epigenetik saatler, DNA dizisini değil, DNA metilasyonu adı verilen kimyasal değişimleri takip ederek biyolojik yaşı tahmin etmeye çalışıyordu. Ancak bu saatlerin hücre içinde tam olarak hangi mekanizmaları tetiklediği uzun süre bir kara kutu olarak kalmıştı. Araştırmacılar, ABD genelinde 3 bin 227 kişiden alınan kan örneklerini inceleyerek DNA metilasyonu örüntülerini gen ekspresyonu verileriyle karşılaştırdı.
Yapılan analizler sonucunda, mevcut saatlerin enerji dengesi, hücresel büyüme, bağışıklık sistemi aktivasyonu ve inflamatuar sinyaller gibi birbirinden farklı biyolojik süreçlerle bağlantılı olduğu belirlendi. Bu bulgu, tek bir biyolojik yaş saatinin tüm sağlık durumlarını açıklamak için yeterli olmayabileceğini gösteriyor.
TAGS yöntemi ile daha kesin tahminler
Araştırmanın en dikkat çekici çıktısı ise Transkriptomik Yaşlanma Gen Skorları (TAGS) adı verilen yeni ölçüm yöntemi oldu. Genlerin çalışma düzeylerini temel alan bu sistem, mevcut epigenetik saatlerle kıyaslandığında; kalp hastalıkları, diyabet, akciğer sorunları ve genel ölüm riski gibi konularda çok daha isabetli tahminler yapabiliyor.
Bilim insanları, bu yeni yöntemin gelecekte kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarında kritik bir rol oynayabileceğini belirtiyor. Özellikle bağışıklık sistemi veya metabolizma odaklı tedavilerin yaşlanma üzerindeki etkilerini izlemek için TAGS gibi özelleşmiş ölçümlerin kullanılması, sağlıklı yaşlanma süreçlerinin takibini kolaylaştıracak. Çalışma, biyolojik yaş ölçümlerinin arkasındaki moleküler mekanizmaların anlaşılmasının, tıbbi kararların daha doğru yönlendirilmesine katkı sağlayacağını vurguluyor.
