Sanat tarihi, büyük isimleri genellikle tek boyutlu sıfatlarla tanımlama eğilimindedir. Leonardo da Vinci dahi, Van Gogh deli, Frida Kahlo ise acının kadını olarak anılır. Ancak Yiğit Aydın, Baş Belaları ve Başyapıtları adlı kitabında bu basmakalıp tanımların ötesine geçerek sanatçıların daha insani ve karmaşık dünyalarına kapı aralıyor.
Aydın, kitabında sanatçıları yüce kaidelerinden indirirken onları değersizleştirmek yerine, etten kemikten birer insan olarak yeniden tanımlıyor. Leonardo da Vinci'nin bitmek bilmeyen merakı, Michelangelo'nun huysuzluğu, Van Gogh'un kırılganlığı, Dalí'nin gösterişli tavırları ve Frida Kahlo'nun acıyla kurduğu ilişki, eserin temel taşlarını oluşturuyor. Yazar, sanatçıların sadece eserleriyle değil, korkuları, kıskançlıkları, para sıkıntıları ve yalnızlıklarıyla da bir bütün olduğunu hatırlatıyor.
Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri, sanat tarihini ağır ve sıkıcı bir akademik dilden arındırarak okura sunmasıdır. Yer yer mizahi bir dilin kullanıldığı eserde, sanatçıların hayatlarına dair detaylar dedikodu tadında ancak oldukça dengeli bir şekilde aktarılıyor. Yazar, biyografik detayların sanat eserinin önüne geçmemesi gerektiği konusunda okuru temkinli olmaya davet ediyor. Bir ressamı sadece yaşadığı tuhaflıklarla açıklamanın, onun sanatına haksızlık olacağını savunuyor.
Bol görsel kullanımıyla desteklenen kitap, okurun anlatılan eserle doğrudan bağ kurmasını kolaylaştırıyor. Büyük eserlerin arkasında kusursuz insanların değil, aksine dağınıklıklar ve çelişkilerle dolu insanların olduğunu vurgulayan Aydın, sanatın bu insani kusurlardan beslendiğini gözler önüne seriyor. Kitabı bitiren bir okur, bir başyapıtın önünde dururken sadece estetik bir haz değil, o resmi yapan insanın karmaşık ruh halini de sorgulamaya başlıyor.
Sonuç olarak Baş Belaları ve Başyapıtları, sanat tarihine meraklı olanlar için hem bilgilendirici hem de düşündürücü bir rehber niteliği taşıyor. Sanatçılarla aynı odada birkaç saat geçirebilme ihtimalini sorgulatan bu çalışma, sanatın kusursuzluk arayışından ziyade, insan olmanın tüm sancılarını yansıtan bir süreç olduğunu kanıtlıyor.
