Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde yer alan tarihi Çayönü Tepesi, insanlık tarihinin en eski üretim teknolojilerine dair yeni bulgular sunmaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2026 yılı kazı çalışmaları kapsamında, yaklaşık 9 bin yıl öncesine dayanan bir madencilik işliğinin ortaya çıkarıldığını duyurdu.
Doç. Dr. Savaş Sarıaltun liderliğinde sürdürülen arkeolojik kazılarda, yerleşmenin batı kısmında 5 metrekarelik bir üretim alanı tespit edildi. M.Ö. 6900 ile 6800 yılları arasına tarihlendirilen bu özel alanda; ham malakit parçaları, yarı işlenmiş ürünler, bakır boncuklar ve çeşitli metal nesneler bulundu. İşliğin merkezinde yer alan taş döşemeli zemin ve çevresindeki dikme delikleri, buranın bilinçli bir şekilde organize edilmiş bir atölye olduğunu gösteriyor.
Uzmanlaşmış Üretim Faaliyetleri
Bakan Ersoy, bu keşfin bölgedeki madencilik faaliyetlerinin sadece ham madde teminiyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda uzmanlaşmış bir üretim sürecine dönüştüğünü kanıtladığını belirtti. Çayönü'nde bakır ve malakit kullanımının M.Ö. 9100'lere kadar uzanan köklü bir geçmişi bulunuyor. Yeni bulgular, bu kadim geleneğin yaklaşık 2 bin yıl boyunca kesintisiz bir şekilde devam ettiğini ortaya koyuyor.
Kazı alanında ayrıca Proto-Hassuna kültürüne ait nitelikli çanak çömlek örneklerine de rastlandı. M.Ö. 6800-6600 yıllarına tarihlendirilen bu eserler, bölgenin kültürel sürekliliğini anlamak adına büyük önem taşıyor. Arkeologlar, bulunan malzemelerin ham maddeden nihai ürüne kadar tüm üretim aşamalarını temsil etmesi nedeniyle, bu keşfi 2026 sezonunun en değerli buluntusu olarak nitelendiriyor. Bölgedeki bilimsel çalışmalar, geçmişin izlerini günümüze taşımak amacıyla titizlikle devam ettiriliyor.
