Kuzey İrlanda'nın dünyaca ünlü bazalt sütunlarıyla bilinen kıyı bölgesi Giant's Causeway, uzun süredir devam eden bir insan kaynaklı tahribatla gündeme geldi. Ziyaretçilerin yıllardır uğur getireceği inancıyla veya sevgi göstergesi olarak kaya yarıklarına sıkıştırdığı madeni paralar, bölgenin doğal yapısını tehdit eder hale geldi. Koruma ekipleri tarafından yürütülen çalışma kapsamında, yaklaşık 10 bin adet madeni para tek tek yerlerinden sökülerek sahadan uzaklaştırıldı.
Doğal Yapı Zarar Görüyor
Jeoloji raporları, metal paraların bazalt kayalar üzerinde hem fiziksel hem de kimyasal düzeyde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koydu. Zamanla korozyona uğrayan madeni paralar, koyu renkli taşlar üzerinde pas rengi lekeler oluşturarak doğal görünümü bozuyor. Ayrıca, sıkışan paraların genleşmesi ve ziyaretçilerin paraları daha derine itmek için kullandığı sert cisimler, bazalt sütunların kırılgan kenarlarında çatlakların genişlemesine ve küçük parçaların kopmasına neden oluyor.
Uzman Müdahalesi Gerekti
Geçen yılın mayıs ayında başlatılan temizlik operasyonunda uzman taş ustası Nathan Morrow görev aldı. Her bir paranın farklı derinlikte ve sıkılıkta olması nedeniyle oldukça zorlu geçen süreçte, bazı paraların çıkarılması 20 dakikadan uzun sürdü. Morrow, çevredeki taşa baskı uygulamadan metali hareket ettirmek için pense ve derz aletleri gibi çeşitli ekipmanlar kullandı.
Milyonlarca yıl önceki volkanik hareketlerle şekillenen ve efsanelere konu olan bu eşsiz jeolojik mirasın korunması için yetkililer harekete geçti. National Trust, bölgeye uyarı tabelaları yerleştirerek ziyaretçilerden artık kaya yarıklarına para bırakmamalarını istedi. Yetkililer, ziyaretçilerin iyi niyetli bağışlarını kayalara zarar vermek yerine, bölgedeki koruma çalışmalarına destek olmak amacıyla oluşturulan resmi bağış kutularına yapabileceklerini hatırlatıyor.
