Norveçli yetkililer, Svalbard Arktik takımadalarında bulunan Barentsburg limanında Rusya devletine ait Professor Molchanov adlı gemiye el koydu. Söz konusu operasyon, Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz'ın, Rusya'nın 2014 yılında Kırım'ı ilhakı sırasında el koyduğu enerji varlıkları için talep ettiği tazminat davası kapsamında gerçekleştirildi.
Tahkim kararı ve icra süreci
El koyma işlemi, Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesi tarafından alınan bir hükmün ardından yürürlüğe girdi. Svalbard Valisi Lars Fause, geminin bulunduğu limandan ayrılmasının yasaklandığını duyurdu. Rusya'nın ödemeyi reddettiği tazminat tutarı, faizler hariç yaklaşık 4,2 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2023 yılında Rusya'nın Naftogaz'a ait gaz sahaları ve boru hatları gibi varlıklara hukuka aykırı şekilde el koyduğuna karar vermişti.
Küresel çapta varlık takibi
Naftogaz yönetimi, Rusya'nın uluslararası hukuk kararlarından kaçamayacağını belirterek, tazminat tahsil edilene kadar dünya genelindeki Rus ticari varlıklarını hedef almaya devam edeceklerini bildirdi. Şirket yetkilisi Sergii Fedorenko, bu gelişmeyi adaletin yeniden tesisi olarak nitelendirdi. Benzer icra süreçlerinin Finlandiya ve Fransa gibi yaklaşık on farklı ülkede de yürütüldüğü belirtiliyor.
Barentsburg, 1920 tarihli Svalbard Antlaşması gereği Rusya'nın ticari faaliyet yürütebildiği bir bölge olma özelliğini taşıyor. Ancak bu durum, Norveç'in egemenlik hakları çerçevesinde mahkeme kararlarının uygulanmasına engel teşkil etmiyor. Rusya tarafı ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Gemide bulunan yolcuların durumuyla ilgili ise Norveç makamlarının ayrı bir çalışma yürüttüğü ifade edildi.
