Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, küresel gıda fiyatları ağustos ayında önemli bir ivme kazandı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, bir önceki aya kıyasla yüzde 1,9 oranında artış göstererek 133,3 puana yükseldi. Bu veri, endeksin Kasım 2022'den bu yana ulaştığı en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
Fiyat artışlarını tetikleyen unsurlar
Uzmanlar, gıda piyasalarındaki bu yükselişin temelinde iklim şokları, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki aksamaların yattığını belirtiyor. Özellikle Avrupa'da etkili olan aşırı sıcaklar ve kuraklık, mısır, şeker pancarı ve süt üretimi üzerinde ciddi baskı oluşturdu. FAO Başekonomisti Maximo Torero, gıda piyasalarına geri dönen risk priminin arz beklentilerini daralttığına dikkat çekti.
Alt sektörlerde durum
Ağustos ayında gıda alt endekslerinin nda artış gözlendi:
- Tahıl: Karadeniz'deki lojistik sorunlar ve ABD ile Avrupa'daki kuraklık, tahıl fiyatlarını yüzde 2,2 yukarı taşıdı.
- Şeker: Avrupa'daki verim düşüklüğü beklentileri ve Asya'daki El Nino etkileri, şeker fiyatlarında yüzde 11,9 ile en sert yükselişi beraberinde getirdi.
- Süt Ürünleri: Avrupa Birliği'nde azalan süt arzı nedeniyle fiyatlar yüzde 2,3 oranında arttı.
- Et ve Bitkisel Yağ: Et fiyatları yüzde 1, bitkisel yağ fiyatları ise yüzde 1,1 oranında yükseldi.
Öte yandan FAO, küresel tahıl üretimine dair beklentilerini de güncelledi. 2026 yılı için küresel tahıl üretimi tahmini, bir önceki aya göre 3,4 milyon ton azaltılarak 2 milyar 980 milyon metrik tona çekildi. Mevcut tahmin, 2025 rekoltesinin yüzde 2 altında kalsa da tarihsel olarak en yüksek ikinci hasat olma özelliğini koruyor. Karadeniz'deki çatışmaların tahıl sevkiyatlarını kısıtlaması ve Orta Doğu'daki gerilimlerin gübre tedarikini zorlaştırması, önümüzdeki dönemde gıda güvenliği üzerindeki endişeleri canlı tutmaya devam ediyor.
