Bosna Savaşı sırasında, 1995 yılının Temmuz ayında Srebrenitsa'da gerçekleştirilen ve Birleşmiş Milletler tarafından soykırım olarak tanımlanan katliamın üzerinden 31 yıl geçti. Bosnalı Sırp güçleri, BM koruması altındaki bölgede iki haftadan kısa bir süre içinde 8 binden fazla Boşnak sivili sistematik bir şekilde öldürdü. O dönemde bölgede bulunan hafif silahlı BM barış gücü askerleri, yaşanan şiddeti durdurmakta yetersiz kaldı.
Yargı Süreçleri ve Kararlar
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), katliamın planlı bir şekilde gerçekleştirildiğine dair kanıtlar ışığında aralarında Ratko Mladiç ve Radovan Karadziç'in de bulunduğu yaklaşık 50 kişiyi savaş suçlarından mahkûm etti. Mladiç ve Karadziç, işledikleri soykırım suçu nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme sürecinde tanıklar, katliamın dehşet verici boyutlarını gözler önüne seren ifadeler verdi.
Uluslararası Anma ve İnkar Tartışmaları
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2024 yılında aldığı bir kararla 11 Temmuz'u "Soykırım Kurbanlarını Anma Günü" ilan etti. Karar, soykırımın inkarını ve savaş suçlularının yüceltilmesini kınamayı amaçlıyor. Ancak bu karara rağmen, Bosnalı Sırp liderler ve Sırbistan'daki bazı çevreler, Srebrenitsa'da yaşananların soykırım olmadığını savunmaya devam ediyor. Bosnalı Sırp milletvekilleri, yaşananları soykırım olarak tanımlayan raporları reddeden karşıt metinler kabul etti.
BM Genel Kurulu'ndaki oylamada 84 ülke anma günü ilanına destek verirken, Sırbistan, Rusya ve Çin'in de aralarında bulunduğu 19 ülke ret oyu kullandı. 68 ülke ise çekimser kaldı. Günümüzde Srebrenitsa'daki Potocari Mezarlığı, katliamın kurbanlarını temsil eden binlerce beyaz mezar taşıyla, yaşanan trajedinin hafızalardaki yerini koruyor. BM, üye ülkeleri soykırımın inkarı ve çarpıtılmasıyla mücadele etmek için bu konuyu eğitim müfredatlarına dahil etmeye çağırıyor.
