Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, sokak toplayıcılarının ekonomik durumunda belirgin bir değişim yarattı. Uygulamanın başlangıcında, sistemin bu kişilerin gelirlerini düşüreceği yönünde çeşitli iddialar gündeme gelmişti. Ancak sahadan gelen veriler ve toplayıcıların beyanları, durumun tam tersi olduğunu ortaya koydu.
Gelirlerdeki Artış ve Yeni Fiyatlandırma
Türkiye Çevre Ajansı tarafından yapılan değerlendirmelerde, Sokak Toplayıcıları Derneği ve sektör çalışanlarının yeni yapıyı desteklediği vurgulandı. Sistemin daha güvenli ve sürdürülebilir bir model sunduğu belirtilirken, ambalajların birim değerindeki artış dikkat çekti. Eskiden düşük fiyatlarla satılan veya hiç alıcı bulmayan cam şişeler, artık tanesi 1 liradan alıcı buluyor.
Kişisel Kazanç Örnekleri
Sektör çalışanlarından Sıdık Haytar, pet şişe kilo fiyatlarının 23 liradan yaklaşık 70 liraya çıktığını ifade etti. Günlük 500 şişe toplayarak aylık 15 bin lira civarında gelir elde ettiğini belirten Haytar, bu kazancın çocuklarının eğitim masraflarına destek olduğunu dile getirdi. Bir diğer toplayıcı Abuzer Aytaç ise günlük toplama miktarının 2 bin adede ulaştığını ve aylık gelirinin 60 bin lira seviyelerine çıktığını kaydetti.
Toplayıcılar, daha önce değersiz görülen ambalajların artık önemli bir gelir kaynağına dönüştüğünü ve mağduriyet iddialarının gerçeği yansıtmadığını vurguluyorlar.
