ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimi, küresel ticaret dengelerini değiştirecek yeni bir gümrük vergisi düzenlemesini hayata geçirdi. 80'den fazla ülkeyi kapsayan bu yeni tarife sistemi, ABD'nin toplam ithalatının yaklaşık yüzde 99'unu vergilendirilebilir hale getiriyor.
Türkiye'ye yüzde 12,5 vergi
Yeni düzenleme kapsamında ülkeler farklı vergi dilimlerine ayrıldı. Türkiye, İsviçre ve Rusya'ya yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanması kararlaştırıldı. Avrupa Birliği, Kanada ve Meksika gibi ticaret ortakları için ise bu oran yüzde 10 olarak belirlendi. Yetkililer, bu yeni tarifelerin süresi dolan yüzde 10'luk küresel vergi sisteminin yerini alacağını belirtti.
Gerekçe ve tepkiler
ABD Ticaret Temsilciliği, söz konusu vergilerin temel gerekçesini küresel tedarik zincirlerinde yaşanan insan hakları ihlallerini engelleme çabası olarak açıkladı. Ancak bu karar uluslararası arenada farklı yankılar buldu. Avustralya Ticaret Bakanlığı, uygulamayı haksız olarak nitelendirerek sert bir dille eleştirdi. Avrupa Birliği tarafında ise daha temkinli bir yaklaşım gözlemlendi. AB yetkilileri, daha ağır yaptırımlardan kaçınılmış olmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
ABD kamuoyunda memnuniyetsizlik
Kararın ABD iç siyasetindeki yansımaları da dikkat çekiyor. Yapılan kamuoyu araştırmaları, halkın yüzde 70'inin gümrük vergileri nedeniyle temel ihtiyaç maddelerinde daha yüksek fiyatlar ödediğini düşündüğünü ortaya koyuyor. Cumhuriyetçi seçmenlerin önemli bir kısmı da bu politikaların fiyat artışlarını tetiklediği ve genel ekonomik tablo üzerinde olumsuz etkiler yarattığı görüşünü paylaşıyor. Öte yandan, geçmişte ABD Yüksek Mahkemesi'nin benzer uygulamaların bir kısmını yasa dışı bulmuş olması, yeni düzenlemenin hukuki tartışmaları da beraberinde getirebileceği yorumlarına neden oluyor.
