Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde etkisini gösteren aşırı sıcaklar, günlük yaşamı zorlaştırmaya devam ediyor. Meteoroloji verilerine göre hava sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıktığı Mardin'in Kızıltepe ilçesinde, vatandaşlar evlerinin içinde durmakta güçlük çekiyor. Kavurucu sıcakların gece saatlerinde de etkisini sürdürmesi üzerine bölge halkı, nesillerdir devam eden dam palas geleneğine başvuruyor.
Evlerin damlarına kurulan ve yerel dilde taht veya sedir olarak adlandırılan platformlar, yaz aylarında yatak odasına dönüşüyor. Güneşin batışıyla birlikte damlara çıkan aileler, burada hem akşam saatlerini değerlendiriyor hem de gecenin serinliğinden faydalanıyor. Açık havada uyumanın hem fiziksel olarak daha sağlıklı olduğunu hem de ruhsal bir huzur verdiğini belirten mahalle sakinleri, bu yöntemin modern soğutma sistemlerine göre daha doğal bir alternatif sunduğunu vurguluyor.
Kızıltepe'de yaşayan Birader Çeçen, klima kullanımının sabahları halsizlik yarattığını belirterek, damda uyumanın güneşin doğuşuyla birlikte daha zinde bir uyanış sağladığını ifade ediyor. Gündüzleri 45 dereceye kadar ulaşan sıcaklıkların akşam saatlerinde 30 derece civarında seyretmesi, açık havayı tek serinleme alanı haline getiriyor. Gençler ise bu geleneği yıldızların altında uyumanın verdiği keyif nedeniyle tercih ettiklerini belirtiyor.
Yıllardır süregelen bu gelenek, bölgedeki mimari yapının da etkisiyle yaz aylarının vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor. Evin içindeki boğucu havadan kurtulan vatandaşlar, açık havada uyuyarak hem serinliyor hem de yıldızları seyrederek günün yorgunluğunu atıyor. Dam palas keyfi, sadece bir serinleme yöntemi değil, aynı zamanda bölge kültürünün sıcak yaz gecelerindeki en önemli yansıması olarak öne çıkıyor.
