Küresel petrol piyasalarında yaşanan hareketlilik, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatının 90 dolar seviyelerine çıkması ve motorinin ton fiyatındaki hızlı yükseliş, iç piyasada yeni bir zam beklentisini beraberinde getirdi. Yapılan hesaplamalara göre, gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen düzenlemeyle benzine 2 TL, motorine ise 6,85 TL tutarında bir artış öngörülüyor.
Eşel Mobil Sistemi Devrede
Uygulanacak olan zamların doğrudan pompa fiyatlarına yansımayacak. Eşel mobil sistemi kapsamında, artışın yüzde 25'lik kısmı Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanacak. Bu düzenleme sonucunda, tüketicinin cebine yansıyacak net artışın benzinde yaklaşık 1,50 TL, motorinde ise 5,13 TL seviyesinde olması bekleniyor. Bu gerçekleştiği takdirde, motorin fiyatlarının nominal bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.
Arz Endişeleri ve Küresel Gerilim
Fiyatlardaki bu yukarı yönlü baskının temelinde, ABD ile İran arasındaki diplomatik gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik yatıyor. Bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırılar ve boğazdan geçen gemi trafiğindeki ciddi düşüş, küresel petrol arzına dair endişeleri güçlendiriyor. İran'ın boğaz üzerindeki denetim talepleri ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik müzakerelerin tıkanması, piyasalardaki istikrarsızlığı derinleştiriyor.
Tarımsal Üretime Etkisi
Motorin fiyatlarındaki artış, özellikle tarımsal üretim yapan işletmeler için ciddi bir maliyet yükü oluşturuyor. Traktör kullanımından hasat ve sulama süreçlerine kadar üretimin her aşamasında kullanılan motorin, çiftçinin en temel girdi kalemleri arasında yer alıyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, mazot fiyatlarındaki yıllık artış oranı yüzde 43,6 seviyesine ulaşmış durumda. Uzmanlar, 5,13 TL'lik yeni zammın, özellikle yoğun yakıt tüketen tarımsal işletmelerin operasyonel maliyetlerini önemli ölçüde artıracağı konusunda uyarıyor. 1000 litre motorin kullanan bir işletme için bu artış, yaklaşık 5130 TL'lik ek bir maliyet anlamına geliyor.