Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin son 25 yılda ticaret alanında geçirdiği yapısal dönüşümü kapsamlı verilerle paylaştı. Bakanlığın verilerine göre, 2001 yılında 46,4 milyar dolar olan toplam mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 396 milyar dolara yükseldi. Bu süreçte mal ihracatı 31,3 milyar dolardan 273,3 milyar dolara, hizmet ihracatı ise 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara ulaştı.
Markalaşma ve Destek Mekanizmaları
Türkiye'nin küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla hayata geçirilen TURQUALITY Destek Programı, 411 firma ve 443 markaya destek sağladı. KOBİ'lerin ihracat kapasitesini geliştirmek için kurulan UR-GE projeleri kapsamında ise 56 ilden yaklaşık 19 bin işletme bir araya getirildi. Türk Eximbank, 2001 yılında 2 olan şube sayısını 25'e çıkararak ihracatçılara finansal destek sağlamaya devam etti.
Dijitalleşme ve Modernizasyon
Ticaretin dijitalleşmesi adına atılan adımlar arasında Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) öne çıkıyor. 3,6 milyonu aşkın aktif kullanıcısı bulunan sistem, şirket işlemlerini elektronik ortama taşıdı. Ayrıca, 19 karayolu gümrük kapısı modern teknolojik sistemlerle donatılarak modernize edildi. E-ihracat süreçlerinde ise yapay zeka destekli platformlar devreye alınarak firmalara pazar seçimi ve lojistik gibi konularda dijital danışmanlık hizmeti sunulmaya başlandı.
Yeni Dönem Hedefleri
Bakanlık, önümüzdeki dönemde yapay zeka ve büyük veri kullanımını gümrük işlemlerinden e-ticaret denetimlerine kadar geniş bir alana yaymayı hedefliyor. Yeşil dönüşüm ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum süreci, ihracatın sürdürülebilirliği açısından kritik bir öncelik olarak belirlendi. Ayrıca, ihracat potansiyeli yüksek girişimlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla yeni yatırım fonları ve destek modelleri geliştirilmeye devam ediliyor.
İç ticarette ise ikinci el taşıt, taşınmaz ve kuyum ticaretinde yetki belgesi uygulamaları ile piyasa güvenliği artırıldı. Haksız fiyat artışları ve stokçulukla mücadele kapsamında yürütülen denetimlerde, 238 binden fazla işletme incelenerek idari yaptırımlar uygulandı.
