Küresel enerji piyasaları, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik başlattığı askeri operasyonlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin durmasıyla ciddi bir türbülansa girdi. Bu jeopolitik gerilim, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarını da rekor seviyelere taşıdı. Özellikle motorin fiyatlarındaki hızlı yükseliş, benzin fiyatlarını geride bırakarak 79 ile 83 TL bandına yerleşti.
Uzmanlar, motorin fiyatlarının benzine kıyasla daha sert yükselmesinin temelinde arz kısıtlılığı ve kullanım alanlarının genişliği olduğunu belirtiyor. Dizel yakıt; ağır yük kamyonları, tarım makineleri, jeneratörler ve toplu taşıma araçları gibi ekonominin temel taşlarında kullanılıyor. Bu durum, dizel yakıta olan talebin benzine göre daha az esnek olmasına neden oluyor. Basra Körfezi ülkelerinin ihracat kapasitesindeki düşüş ve Çin'in iç piyasayı korumak adına ihracatı kısıtlaması, küresel dizel arzındaki açığı derinleştirdi.
Enerji analistleri, ABD'nin üretim kapasitesinin yüksek olmasına rağmen küresel talebi tek başına karşılayamadığına dikkat çekiyor. Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin normale dönmemesi durumunda, tedarik zincirindeki aksamaların süreceği ve fiyatların yüksek kalmaya devam edeceği öngörülüyor.
Bu gelişmeler ışığında Türkiye, enflasyonla mücadele kapsamında motorin üzerindeki özel tüketim vergisinde (ÖTV) yeni bir uygulamaya geçti. Motorin, eşel mobil sistemi dışına çıkarılarak vergi yapısı yeniden düzenlendi. Bugün itibarıyla sıfırlanan motorin ÖTV'sinin, yıl sonuna kadar her ay 3'er lira artırılarak 1 Ocak 2027 itibarıyla 13,9006 TL seviyesine çekilmesi planlanıyor. Eylül ayında 3 lira, ekimde 6 lira, kasımda 9 lira ve aralık ayında 12 lira olarak uygulanacak olan bu vergi düzenlemesi, piyasadaki fiyat dalgalanmalarını kontrol altına almayı hedefliyor.
