Nepal'de meydana gelen ve yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açan yıkıcı sel felaketi, bilim dünyasında endişe yarattı. Yetkililer, felaketin Himalayalar'daki bir buzul gölünün taşması veya buzul çökmesi sonucu tetiklenmiş olabileceği üzerinde duruyor. Tibet'in güneybatısından başlayarak Nepal'in merkezine kadar 170 kilometrelik bir hatta ilerleyen çamur ve kaya kütleleri, bölgede büyük bir yıkıma neden oldu.
Alpler için risk artıyor
Alfred Wegener Kutup ve Deniz Araştırmaları Enstitüsü'nden buzul bilimci Prof. Olaf Eisen, benzer doğal afetlerin Avrupa'nın yüksek dağlık bölgelerinde, özellikle Alpler'de de yaşanabileceği uyarısında bulundu. Eisen, iklim değişikliği nedeniyle Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtalarından biri haline geldiğini ve bu durumun buzulların geri çekilmesine, donmuş toprakların ise erimesine yol açarak dağların yapısal istikrarını zayıflattığını vurguladı.
Özellikle Fransa, İtalya, Avusturya ve İsviçre'de 2.500 ila 3.000 metre rakımdaki bölgelerin yüksek risk altında olduğu belirtiliyor. İsviçre'de 1850 yılından bu yana yaklaşık 1.000 buzulun yok olması, bölgedeki değişimin boyutlarını gözler önüne seriyor. Weisshorn Doğu Buzulu gibi yakından izlenen bölgelerde son dönemde hareketlilik gözlemlenirken, Randa Belediyesi gibi yerleşim yerlerinde önleyici tedbirler kapsamında bazı yürüyüş ve bisiklet yolları kapatıldı.
İklim değişikliği ve buzul hareketleri
Uzmanlar, buzul çökmelerinin hem doğal süreçlerden hem de insan kaynaklı iklim değişikliğinden beslendiğini ifade ediyor. Buzulların altında oluşan su kabarcıklarının, aşırı sıcaklar veya şiddetli yağışlarla birleştiğinde büyük bir basınç yaratarak kütlelerin kopmasına neden olduğu belirtiliyor. 2022 yılında İtalya'daki Marmolata dağında yaşanan ve 11 kişinin ölümüyle sonuçlanan felaket, bu riskin somut bir örneği olarak gösteriliyor.
Prof. Eisen, mekanik koruma yöntemlerinin sınırlı bir etkiye sahip olduğunu belirterek, tek kalıcı çözümün iklim değişikliğiyle mücadele olduğunu savunuyor. "İklimi korumak, buzulları korumaktır" diyen uzmanlar, ortalama sıcaklıklardaki her ondalık derecelik düşüşün buzulların yeniden uyum sağlaması için kritik önem taşıdığını belirtiyor.
