İzlanda'da düzenlenen referandumda seçmenlerin Avrupa Birliği (AB) üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yönelik talebi reddetmesi, Brüksel'in genişleme gündemini durdurmadı. İrlanda'nın AB Konseyi dönem başkanlığı kapsamında Dublin'de bir araya gelen üye ve aday ülkelerin bakanları, genişleme sürecinin devamlılığına odaklandı.
Genişleme ivmesi korunuyor
İzlandalı seçmenlerin 2013 yılından bu yana dondurulmuş olan müzakere sürecine dönmeme kararı, AB çevrelerinde bir hayal kırıklığı yaratsa da yetkililer bu durumun diğer aday ülkelerin perspektifini etkilemeyeceğini belirtti. Genişlemeden Sorumlu AB Komiseri Marta Kos, son sekiz ayda kaydedilen ilerlemenin önceki 25 yıldan daha fazla olduğunu vurgulayarak, birliğin cazibesinin azaldığı yönündeki iddiaları reddetti. Kos, İzlanda'nın Avrupa Ekonomik Alanı ve Schengen bölgesi içinde kalmaya devam edeceğini hatırlatarak, AB'nin ekonomik bir topluluktan öte güvenlik ve değerler bütünü olduğunu ifade etti.
İrlanda Avrupa İşleri Bakanı Thomas Byrne ise İzlanda'nın kararının yerel balıkçılık sektörüyle ilgili özel bir tartışmadan kaynaklandığını belirterek, Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna gibi ülkelerin katılım süreçlerinin planlandığı gibi ilerlediğini kaydetti. Özellikle Karadağ'ın 2028 yılına kadar birliğe 28'inci üye olarak katılması hedefleniyor.
Demokratik güvenceler gündemde
Toplantının bir diğer önemli başlığı ise genişleme sürecinde demokrasi ve hukukun üstünlüğünün korunması oldu. Avrupa Komisyonu, yeni üyelerin birliğe katıldıktan sonra temel değerlerden sapmasını önlemek amacıyla yeni güvence mekanizmaları üzerinde çalışıyor. Beş kurucu üye tarafından desteklenen bu fikir, özellikle Macaristan örneğinden çıkarılan dersler doğrultusunda şekilleniyor.
Komiser Kos, bu önlemlerin ikinci sınıf üyelik yaratacağı eleştirilerine karşı çıkarak, hukukun üstünlüğü ilkesinin birliğin temel taşı olduğunu savundu. Karadağ'ın AB Daimi Temsilcisi Petar Marković ise objektif kriterlere dayalı olması şartıyla bu tür güvenceleri desteklediklerini belirtti. AB liderlerinin, aday ülkelerin entegrasyonunu güçlendirecek bu reform teklifini Ekim ayındaki zirvede detaylıca görüşmesi bekleniyor.
